İcarə Avtomobil ilə cərimə olunduqda Cəriməni Kim Ödəyir?

İcarə Avtomobili ilə Cərimə Olunarsa Cəriməni Kim Ödəyir?

İcarə maşın götürdünüz. Hər şey yolundadır — sənədlər hazır, maşın əla vəziyyətdə, yol açıqdır. Sonra bir an olur. Sürət kamerasından keçdiniz. Qırmızı işıqda dayandınız — bəlkə gecə olduğundan görmək çətin idi. Parka düzgün etmədiniz.

Bir neçə gün sonra cərimə bildirişi gəlir.

Və ən vacib sual ortaya çıxır: bu cəriməni kim ödəyir? Siz, yoxsa icarə şirkəti?

Cavab qısadır: siz. Amma bu qısa cavabın arxasında bilməli olduğunuz çox şey var.

İcarə Maşınında Cərimənin Hüquqi Əsası Nədir?

Azərbaycan qanunvericiliyinə görə yol hərəkəti qaydalarını pozan sürücü məsuliyyət daşıyır — avtomobilin sahibi deyil. İcarə maşınında sürücü sizsiniz. Ona görə də cərimə birbaşa sizə aiddir.

Grand Rent a Car-ın icarə şərtlərinə görə icarəçi yol hərəkəti qaydalarına və qüvvədə olan qanunun tələblərinə riayət etməlidir. İcarəçi və ya maşının sürücüsü bu məsuliyyətdən xəbərdar olmadıqları barədə bəyanat verə bilməzlər. İcarəçi bu tələblərin pozulması nəticəsində meydana çıxan cərimə və xərclərə görə məsuliyyət daşıyır.

Yəni müqavilə imzaladığınız andan bütün yol hərəkəti qaydaları pozuntularının məsuliyyəti tamamilə sizin üzərinizdədir. "Bilmirdim", "xəbərim yox idi", "maşın mənimki deyildi" — bu arqumentlər nə hüquqi, nə də müqavilə çərçivəsində qəbul olunmur.

Cərimə Olunarsa Şirkət Nə Edir?

İcarə maşını qeydiyyatda şirkətin adına yazılıdır. Kamera ilə çəkilmiş cərimə bildirişləri çox vaxt əvvəlcə şirkətin ünvanına gəlir. Bu anda şirkətin iki seçimi var: ya bildirişi icarəçiyə yönləndirir, ya da cəriməni ödəyib sonradan icarəçidən tələb edir.

Hər iki halda son ödəyici sizsiniz.

Bəzi hallarda şirkət depozitdən tutma yoluna gedə bilir. Əgər icarə müddəti bitdikdən sonra cərimə bildirişi gəlirsə və siz artıq depoziti geri almısınızsa, şirkət sizinlə əlaqə saxlayıb ödənişi tələb edir. Bu öhdəliyi yerinə yetirməmək gələcəkdə hüquqi problemlərə yol aça bilər.

Müqavilədə Adı Olmayan Sürücü Cərimə Etdisə Nə Olur?

Bu məqam çoxunun bilmədiyi, amma çox vacib olan bir məsələdir.

Grand Rent a Car-ın şərtlərinə görə icarəçi avtomobili sürücülük vəsiqəsi olmayan və müqavilədə adı qeyd olunmayan digər şəxslərə etibar etdikdə törədilən yol qəza hadisələri, qayda pozuntuları, inzibati xətalar və cinayətlərə görə bütün məsuliyyət icarəçi daşıyır.

Yəni maşını dostunuza verdinizsə, qardaşınıza verdinizsə — onun adı müqavilədə yoxdursa — onun etdiyi hər cərimənin məsuliyyəti sizindir. Həm cəriməni siz ödəyirsiniz, həm də müqavilə şərtlərini pozduğunuz üçün əlavə nəticələrlə üzləşə bilərsiniz.

Bu səbəbdən icarə müddəti ərzində maşını özünüzün sürdüyünüzdən əmin olun. Başqası sürmək istəyirsə — əvvəlcədən şirkəti xəbərdar edin, o şəxsin adını müqaviləyə əlavə etdirin.

Sürət Həddi Aşıldıqda Cərimədən Başqa Nə Baş Verir?

Cərimə məsələsi sürət həddi söhbətinə gəldikdə daha da ciddiləşir.

Grand Rent a Car-ın şərtlərinə görə icarəçi avtomobili icarəyə götürərkən icazə verilən maksimum sürət həddini — saatda 120 km — heç bir halda aşmamalıdır. Sürət aşıldığı halda avtomobil texniki və ya mexaniki nasazlıqlar baş verərsə bunlar icarəyə götürən tərəfindən ödənilir.

Bu o deməkdir ki, sürət həddini aşdınız — üstəlik texniki problem yarandı. Həm cərimə ödəyirsiniz, həm də texniki bərpa xərci sizə aiddir. İki ayrı ödəniş öhdəliyi bir anda yaranır.

Bundan da ciddi bir nəticə var: sürət həddinin aşılmasına və ya müqavilənin hər hansı bir bəndinin pozulmasına görə xəbərdarlıqdan sonra şirkətin avtomobili geri tələb etmək və ödənişi geri verməmək hüququ vardır.

Yəni sürət həddi aşılması yalnız cərimə ilə bitmir. Şirkət müqaviləni ləğv edib maşını geri ala bilər. Ödədiyiniz icarə haqqı isə geri qaytarılmır. Bu şərt son dərəcə ciddidir.

Yol Hərəkəti Qayda Pozuntuları: Hansı Hallarda Cərimə Gəlir?

İcarə maşını ilə cərimə gətirib çıxara biləcək ən geniş yayılmış hallara baxaq.

Sürət kamerası ilə aşkarlanan sürət pozuntuları ən çox rastlanan cərimə növüdür. Bakıda və magistral yollarda çoxlu kamera var. İcarə maşınını sürərkən sürət həddinə xüsusilə diqqət etmək lazımdır — çünki yeni bir avtomobilin dinamikası sizi fərqindən sürəti artırmağa sövq edə bilər.

Qırmızı işıq keçmə cərimələri kamera vasitəsilə sabit olaraq tutulur. Bildiriş günlər, bəzən həftələr sonra gəlir — siz çoxdan unudmusunuz, cərimə isə gəlib çatır.

Qadağan olunmuş yerdə dayanma və park etmə cərimələri şəhər içi sürüşdə tez-tez qarşılaşılan hallardır. İcarə maşını olduğunu düşünüb "bir az park edim, olmaz" fikri ilə hərəkət etməyin. Məsuliyyət yenə sizindir.

Texniki baxış, sığorta kimi sənəd yoxlamalarında isə şirkətin öhdəliyi var — sənədlər şirkət tərəfindən təmin edilir. Bu hallarda icarəçinin məsuliyyəti yoxdur.

Cərimə Bildirişi Gəldikdə Nə Etmək Lazımdır?

İcarə müddəti bitdikdən sonra şirkətin sizinlə əlaqə saxladığını və cərimə bildirişi olduğunu söylədiyini düşünün. Bu halda nə etməlisiniz?

Əvvəlcə bildirişin doğruluğunu yoxlayın. Tarix, yer, pozuntu növü — bunların hamısı icarə müddətinə uyğundurmu? Əgər icarə müddətindən kənar bir tarix varsa, şirkətlə mübahisə etmək hüququnuz var.

Əgər bildiriş doğrudursa ödəməkdən qaçmayın. Gecikmiş ödəniş cərimənin üstünə faiz əlavə oluna bilər. Bundan əlavə şirkətlə münasibətiniz kəsilir, gələcəkdə icarə etmək çətinləşə bilər.

Şirkətlə açıq ünsiyyət qurun. Cəriməni etiraz etsəniz belə bunu mədəni şəkildə, sənəd əsasında edin. Şirkətlər çox vaxt anlaşılmaz vəziyyətlərdə müştəriyə dəstək olmağa hazırdır.

Depozit Cərimə Üçün Tutula Bilərmi?

Bəli, tutula bilər.

Əgər icarə müddəti ərzində cərimə aşkarlanıbsa və siz hələ depoziti geri almamısınızsa — şirkət həmin məbləği depozitdən tuta bilər. Bu tamamilə qanuni və müqavilə çərçivəsindədir.

Ona görə icarəni bitirərkən cərimə ola biləcəyini düşünürsünüzsə bunu şirkətə bildirin. Açıq ünsiyyət həmişə daha yaxşı nəticə verir.

Maşın Müqavilədə Olmayan Şəxs Tərəfindən Sürülübsə və Cərimə Gəlibsə?

Bu ən mürəkkəb ssenaridir.

Siz maşını dostunuza verdiniz. Dostu cərimə etdi. Cərimə bildirişi gəldi. İndi nə olacaq?

Hüquqi olaraq cəriməni ödəmək öhdəliyi sürücüyə — yəni dostunuza — aiddir. Lakin şirkət ilə münasibətdə bütün məsuliyyət sizin üzərinizdədir. Çünki müqaviləni siz imzalamısınız, maşını siz götürmüsünüz.

Şirkətin şərtlərinə görə icarəçi müqavilədə adı olan şəxsin bütün şərt və müddəalara əməl etməsinə görə məsuliyyət daşıyır. Müqavilədə adı olmayan şəxs üçün isə məsuliyyət daha da ağırdır.

Praktik nəticə: bu cəriməni şirkətə siz izah etməlisiniz, şirkətlə hesablaşmanı siz etməlisiniz, dostunuzdan isə ayrıca tələb edib etməmək sizin şəxsi məsələnizdir.

Cərimədən Qaçınmaq Üçün Nə Etmək Lazımdır?

Ən yaxşı strategiya cəriməni əvvəlcədən qazanmamaq, yəni qaydaları pozmamaqda gizlidir. Amma bir neçə praktik addım da var.

Yeni şəhərdə və ya naməlum ərazidə sürərkən sürət həddi işarələrinə daha çox diqqət yetirin. Hər şəhərin, hər yolun öz sürət həddi var. İcarə maşınının naviqasiya sistemi varsa — sürət həddi xəbərdarlığını aktiv edin.

Park etməzdən əvvəl işarələri oxuyun. "Dayanmaq qadağandır", "park etmək qadağandır", "yalnız müəyyən saatlarda" — bu işarələri görməzlikdən gəlmək cərimə ilə nəticələnir.

Sürətlənmədən çəkinin. Yeni, güclü bir icarə maşınının dinamikası sizi tez sürəti aşmağa sövq edə bilər. Xüsusilə ekspres yollarda, magistrallarda sürət göstəricisinə tez-tez baxın.

Qırmızı işıqlarda tam dayanın. Sarı işıq yananda sürəti artırmayın — bu vərdiş kamera önündə cərimə ilə nəticələnir.

Şirkətin Heç Bir Məsuliyyəti Yoxdurmu?

Bəli, bəzi hallarda şirkətin öhdəliyi var.

İcarəyə verənin öhdəlikləri arasında avtomobilin icbari sığortasını təmin etmək, avtomobili qeydiyyatdan keçirmək və sənədlərinin qüvvədə olmasına nəzarət etmək sayılır.

Yəni sənəd problemindən, sığorta bitmişdən, qeydiyyat məsələsindən yaranan problemlər şirkətin məsuliyyətindədir. Siz bu məsələlərə görə cərimə almışsınızsa — şirkətdən hesab tələb etmək hüququnuz var.

Amma yol hərəkəti qaydalarını siz pozmusunuzsa — sürət, qırmızı işıq, yanlış park — burada şirkətin heç bir məsuliyyəti yoxdur.

Fors-Major Hallarda — Zəruri Vəziyyətdə Qaydanı Pozmaq Məcburi Olubsa?

Həyatda hər şey mümkündür. Ambulans yolunuzu kəsir, qəfil bir vəziyyət yaranır, qaydanı pozmadan keçmək mümkün olmur.

Bu hallarda mümkün qədər tez şirkəti xəbərdar edin. Yaşanan hadisəni, tarixi, yeri, səbəbi izah edin. Əgər polis tərəfindən rəsmi bir sənəd düzəldilib isə onu mütləq saxlayın — bu sənəd fors-major halını sübut edən dəlildir.

Şirkətin şərtlərinə görə avtomobilin icarədə olduğu müddət ərzində hər hansı bir qanunsuz, fors-major, bədbəxt hadisə baş verərsə bu hadisə ilə bağlı müvafiq informasiyanı, sənədləri hüquq-mühafizə, dövlət və sığorta orqanlarına icarəçi təqdim etməyə borcludur.

Sənədləşdirmə hər zaman sizi qoruyur. Sənədsiz qalan hər iddia çox çətin sübut edilir.